Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), yayımladığı son raporda küresel ticaret sisteminin önemli bir yol ayrımında olduğuna dikkat çekti.
Çok taraflı ticaret düzeninin güçlendirilip modernize edilmesi durumunda küresel ekonominin ve uluslararası ticaretin ciddi bir ivme kazanacağı vurgulanırken, işbirliğinin zayıflaması halinde dünya ekonomisinin büyük bir fırsat kaybıyla karşı karşıya kalacağı ifade edildi.
Kurulduğu günden bu yana üye ülkeler arasındaki ticareti belirgin şekilde artıran DTÖ, özellikle düşük ve orta gelirli ekonomilerin küresel ticaretten aldığı payın katlanmasına katkı sağladı. Dijital hizmetlerin yaygınlaşmasıyla birlikte ticaretin yapısı da kabuk değiştirirken, son dönemde yaşanan aksaklıklara rağmen uluslararası mal ticaretinin büyük çoğunluğu hâlen örgütün belirlediği kurallar çerçevesinde yürütülüyor. Ancak bu oranda gözlenen gerileme, mevcut sistem üzerindeki baskının arttığını gösteriyor.
Geleceğe Dair Üç Farklı Yol Haritası
Rapor, küresel ticaretin izleyebileceği muhtemel gelişmelere dair üç farklı senaryo ortaya koyuyor. İlk senaryoda; kuralları yenilenmiş, dijital ticareti kapsayan ve güvenlik kaygılarını gözeten güçlü bir çok taraflı sistemin, tüm dünyada ekonomik büyümeyi ve ihracatı artıracağı öngörülüyor. Bu durumdan en büyük faydayı ise ticaret imkânları genişleyecek olan en az gelişmiş ülkelerin sağlaması bekleniyor.
İkinci ve üçüncü senaryolarda ise küresel ticaretin jeopolitik bloklara bölünmesi ya da çok taraflı kuralların yerini bölgesal anlaşmalara bırakması ihtimalleri ele alınıyor. İşbirliğinin zayıfladığı veya parçalandığı bu alternatiflerde, küresel ekonomik büyüme ile ihracatta belirgin düşüşlerin yaşanacağı tahmin ediliyor. DTÖ, sistemin reforme edilmemesinin dünya ekonomisine faturasının ağır olacağını vurgularken, reformun yöntemi konusunda kararı üye ülkelere bırakıyor.
